Κολπίτιδα

Η κολπίτιδα είναι μια φλεγμονή του κόλπου που αποτελεί ένα από τα συχνότερα γυναικολογικά προβλήματα, ιδιαίτερα στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να προκαλέσει δυσάρεστες ενοχλήσεις, όπως κνησμό, καύσο και άτυπες εκκρίσεις.

1. Ορισμός

Η Κολπίτιδα ορίζεται ως η φλεγμονή του βλεννογόνου του κόλπου, η οποία συχνά συνοδεύεται από φλεγμονή του αιδοίου (αιδοιοκολπίτιδα). Προκαλείται συνήθως από τη διαταραχή της φυσιολογικής ισορροπίας της κολπικής χλωρίδας, επιτρέποντας την υπερανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών ή από μη μολυσματικά αίτια.

2. Αίτια και Τύποι Κολπίτιδας

Η κολπίτιδα μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Οι πιο κοινοί τύποι περιλαμβάνουν:

  • Βακτηριακή Κολπίτιδα: Η πιο συχνή αιτία. Προκαλείται από την υπερανάπτυξη ορισμένων βακτηρίων (π.χ. Gardnerella Vaginalis) εις βάρος των προστατευτικών γαλακτοβακίλλων.

    • Συμπτώματα: Γκριζόλευκες, αραιές εκκρίσεις με χαρακτηριστική δύσοσμο οσμή (σαν ψαριού).

  • Μυκητιασική Κολπίτιδα (Μυκητίαση): Προκαλείται συνήθως από τον μύκητα Candida Albicans. Ευνοείται από τη λήψη αντιβιοτικών, τον διαβήτη ή την εξασθένηση του ανοσοποιητικού.

    • Συμπτώματα: Έντονος κνησμός (φαγούρα), ερεθισμός και λευκές, πηχτές εκκρίσεις (όπως “κομμένο γάλα” ή “τυρί cottage”).

  • Τριχομονάδωση: Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα (ΣΜΝ), που προκαλείται από το παράσιτο Trichomonas Vaginalis.

    • Συμπτώματα: Έντονη δυσφορία, κιτρινοπράσινες, αφρώδεις εκκρίσεις και συχνά τραχηλίτιδα.

  • Ατροφική Κολπίτιδα: Προκαλείται από τη μείωση των επιπέδων οιστρογόνων, συνήθως μετά την εμμηνόπαυση, που οδηγεί σε λέπτυνση και ξηρότητα του κολπικού τοιχώματος.

    • Συμπτώματα: Κολπική ξηρότητα, καύσος, πόνος στην επαφή (δυσπαρεύνια).

  • Μη Μολυσματική Κολπίτιδα: Οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση ή ερεθισμό από προϊόντα όπως αρωματικά σαπούνια, αφρόλουτρα, κολπικά σπρέι, απορρυπαντικά ρούχων ή σπερματοκτόνα.

3. Παράγοντες Κινδύνου

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να διαταράξουν τη φυσιολογική κολπική χλωρίδα και να αυξήσουν τον κίνδυνο κολπίτιδας:

  • Λήψη αντιβιοτικών ή κορτιζόνης.

  • Ορμονικές αλλαγές (εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση).

  • Σεξουαλική δραστηριότητα (πολλοί σύντροφοι, μη χρήση προφυλακτικού).

  • Χρόνια νοσήματα (π.χ. ανεξέλεγκτος σακχαρώδης διαβήτης).

  • Κακή υγιεινή (ή υπερβολική υγιεινή, όπως κολπικές πλύσεις).

  • Στενά ή συνθετικά ρούχα/εσώρουχα.

  • Στρες και κακή γενική κατάσταση του οργανισμού.

4. Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από τον γυναικολόγο και περιλαμβάνει:

  1. Λήψη Ιστορικού: Αναλυτική καταγραφή συμπτωμάτων, σεξουαλικού ιστορικού και φαρμακευτικής αγωγής.

  2. Γυναικολογική Εξέταση: Οπτική εξέταση του κόλπου και του τραχήλου.

  3. Εξέταση Κολπικών Εκκρίσεων: Λήψη δείγματος εκκρίσεων:

    • Άμεσο Παρασκεύασμα: Εξέταση στο μικροσκόπιο για μύκητες, τριχομονάδες ή τα “clue cells” (χαρακτηριστικά της βακτηριακής κολπίτιδας).

    • Καλλιέργεια: Για την ταυτοποίηση του παθογόνου μικροοργανισμού και τον έλεγχο της ευαισθησίας του σε αντιβιοτικά/αντιμυκητιασικά.

    • Μέτρηση pH: Το pH του κόλπου μπορεί να υποδείξει τον τύπο της κολπίτιδας (π.χ. αυξημένο pH στη βακτηριακή κολπίτιδα).

5. Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από το αίτιο που προκάλεσε την κολπίτιδα:

Τύπος Κολπίτιδας Θεραπεία
Βακτηριακή Αντιβιοτικά (π.χ. Μετρονιδαζόλη ή Κλινδαμυκίνη), είτε από το στόμα είτε τοπικά (κολπική κρέμα/υπόθετα).
Μυκητιασική Αντιμυκητιασικά φάρμακα (π.χ. Φλουκοναζόλη), από το στόμα ή τοπικά (κολπικές αλοιφές/υπόθετα).
Τριχομονάδωση Μετρονιδαζόλη ή Τινιδαζόλη από το στόμα. Απαραίτητη η ταυτόχρονη θεραπεία και του συντρόφου.
Ατροφική Τοπική θεραπεία οιστρογόνων (κρέμες, δακτύλιοι ή υπόθετα), για την αποκατάσταση του κολπικού ιστού.
Μη Μολυσματική Αναγνώριση και αποφυγή του ερεθιστικού παράγοντα. Ενδεχομένως τοπικές κορτιζονούχες κρέμες για την ανακούφιση.

6. Πρόληψη

Για την πρόληψη των κολπίτιδων συνιστώνται τα εξής:

  • Αποφυγή κολπικών πλύσεων (ντους).

  • Αποφυγή αρωματικών σαπουνιών, σπρέι ή προϊόντων υγιεινής στην ευαίσθητη περιοχή.

  • Χρήση βαμβακερών εσωρούχων και αποφυγή πολύ στενών ρούχων.

  • Σωστή υγιεινή: Σκούπισμα από μπροστά προς τα πίσω μετά την τουαλέτα.

  • Χρήση προφυλακτικού για την πρόληψη των ΣΜΝ.

  • Σε περίπτωση λήψης αντιβιοτικών, μπορεί να συστηθεί η παράλληλη χρήση προβιοτικών για τον κόλπο.

Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτές προορίζονται για ενημερωτικούς σκοπούς. Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων, συνιστάται άμεσα η επίσκεψη σε γυναικολόγο για ακριβή διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία.