Κύηση Υψηλού Κινδύνου

Η κύηση υψηλού κινδύνου (ή επιπλεγμένη κύηση) είναι μια κατάσταση κατά την οποία υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, υγείας ή άλλες συνθήκες που δυνητικά απειλούν την υγεία και τη ζωή της μητέρας, του εμβρύου, ή και των δύο, καθιστώντας απαραίτητη την εντατικότερη ιατρική παρακολούθηση.

1. Ορισμός

Ως Κύηση Υψηλού Κινδύνου χαρακτηρίζεται κάθε εγκυμοσύνη που, λόγω προϋπάρχοντος ιατρικού ιστορικού, ηλικίας της μητέρας, ανάπτυξης επιπλοκών κατά τη διάρκειά της ή άλλων παραγόντων, έχει αυξημένη πιθανότητα δυσμενούς έκβασης για τη μητέρα, το έμβρυο ή το νεογνό.

2. Παράγοντες Κινδύνου

Οι παράγοντες που κατατάσσουν μια κύηση στην κατηγορία υψηλού κινδύνου διακρίνονται σε τρεις βασικές ομάδες:

Α. Προϋπάρχοντες Παράγοντες της Μητέρας

Παράγοντας	Σημασία
Ηλικία	< 18 ετών ή > 35 ετών (ιδιαίτερα > 40 ετών).
Ιατρικές Παθήσεις	Προϋπάρχων Σακχαρώδης Διαβήτης (τύπου 1 ή 2), Χρόνια Υπέρταση, Νεφρική νόσος, Θυρεοειδοπάθειες, Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος).
Ιστορικό Κυήσεων	Προηγούμενος πρόωρος τοκετός, αποβολές, ενδομήτριος θάνατος, ιστορικό προεκλαμψίας, γέννηση νεογνού με συγγενή ανωμαλία.
Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ)	Λιποβαρής (ΔΜΣ < 18.5) ή Παχυσαρκία (ΔΜΣ > 30).
Γενετικοί Παράγοντες	Γνωστή κληρονομική πάθηση ή κληρονομική θρομβοφιλία της μητέρας.

Β. Παράγοντες που Αναπτύσσονται κατά την Κύηση

Παράγοντας	Σημασία
Προεκλαμψία & Υπέρταση Κύησης	Νεοεμφανιζόμενη υπέρταση, συχνά συνοδευόμενη από πρωτεϊνουρία (λευκώμα στα ούρα).
Διαβήτης Κύησης	Ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Πρόδρομικός Πλακούντας	Πλακούντας που καλύπτει μερικώς ή πλήρως τον τραχηλικό στόμιο.
Πολύδυμη Κύηση	Δίδυμη, τρίδυμη ή μεγαλύτερης τάξης κύηση (αυξημένος κίνδυνος προωρότητας, δυσκολιών ανάπτυξης).
Πρόωρη Ρήξη Υμένων (PROM)	Η ρήξη του θυλακίου πριν την έναρξη του τοκετού.

Γ. Παράγοντες που Σχετίζονται με το Έμβρυο

Περιορισμός Ενδομήτριας Ανάπτυξης (IUGR/FGR): Το έμβρυο δεν αναπτύσσεται σύμφωνα με τους αναμενόμενους ρυθμούς.
Συγγενείς Ανωμαλίες: Διάγνωση σοβαρής δομικής ή χρωμοσωμικής ανωμαλίας (π.χ. συγγενείς καρδιοπάθειες).
Πολυδράμνιο ή Ολιγοδράμνιο: Μη φυσιολογική ποσότητα αμνιακού υγρού.
Αναιμία Εμβρύου ή άλλες αιματολογικές διαταραχές.

3. Διαχείριση και Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση της κύησης υψηλού κινδύνου είναι εξατομικευμένη και πιο εντατική σε σχέση με μια φυσιολογική κύηση. Περιλαμβάνει:

Α. Εξειδικευμένες Διαγνωστικές Εξετάσεις

Συχνότεροι Υπερηχογραφικοί Έλεγχοι: Για την παρακολούθηση της εμβρυϊκής ανάπτυξης, του όγκου του αμνιακού υγρού και της θέσης/λειτουργίας του πλακούντα.
Doppler Υπερηχογράφημα: Αξιολόγηση της ροής του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες και στα εμβρυϊκά αγγεία (π.χ. ομφαλική αρτηρία, μέση εγκεφαλική αρτηρία), κρίσιμο για την εκτίμηση της πλακουντιακής λειτουργίας.
Βιοφυσικό Προφίλ (BPP): Αξιολόγηση της εμβρυϊκής κατάστασης βάσει πέντε παραμέτρων (όγκος αμνιακού υγρού, αναπνευστικές κινήσεις, κινήσεις σώματος, μυϊκός τόνος, καρδιοτοκογράφημα).
Καρδιοτοκογραφία (NST): Καταγραφή του καρδιακού ρυθμού του εμβρύου σε σχέση με τις κινήσεις.

Β. Ιατρική Παρέμβαση και Παρακολούθηση της Μητέρας

Εντατική Παρακολούθηση Χρόνιων Παθήσεων: Αυστηρή ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη και της υπέρτασης.
Φαρμακευτική Αγωγή: Προφυλακτική χορήγηση φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη σε ιστορικό προεκλαμψίας, ηπαρίνη σε θρομβοφιλία).
Συχνές Εργαστηριακές Εξετάσεις: Τακτικός έλεγχος αίματος, ούρων, ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας.
Προετοιμασία για Πρόωρο Τοκετό: Χορήγηση κορτικοστεροειδών για την επιτάχυνση της ωρίμανσης των εμβρυϊκών πνευμόνων, εάν κρίνεται απαραίτητη η πρόωρη γέννηση.

4. Έκβαση και Προοπτικές

Η έγκαιρη διάγνωση και η στενή παρακολούθηση από εξειδικευμένη ιατρική ομάδα βελτιώνουν σημαντικά την έκβαση των κυήσεων υψηλού κινδύνου.

Ο στόχος είναι η επίτευξη της μέγιστης δυνατής διάρκειας κύησης, εξασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια της μητέρας και τη γέννηση ενός υγιούς νεογνού.
Ο τρόπος τοκετού (κολπικός ή καισαρική τομή) καθορίζεται από τον Μαιευτήρα MFM με βάση το σύνολο των κινδύνων και των ενδείξεων.

Σημείωση: Οι γυναίκες σε κύηση υψηλού κινδύνου πρέπει να παρακολουθούνται σε δομές υγείας που διαθέτουν μονάδες εντατικής νοσηλείας για νεογνά (ΜΕΝΝ) .